राजर्षी शाहू महाराज

राजर्षी शाहू महाराज हे कोल्हापूर संस्थानाचे राजे होते. त्यांनी आपल्या राज्यात मागासवर्गीयांसाठी ५०% आरक्षण लागू केले, जे भारतातील पहिले आरक्षण होते. ते डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे आश्रयदाते होते.

शाहू महाराज यांचा जन्म २६ जून १८७४ रोजी कागल येथे झाला. त्यांचे मूळ नाव यशवंतराव होते. त्यांनी कोल्हापूरच्या राजघराण्यात दत्तक जाऊन राज्यकारभार सांभाळला.

इ.स. १९०२ मध्ये त्यांनी कोल्हापूर संस्थानात मागासवर्गीयांसाठी ५०% आरक्षण जाहीर केले. हे भारतातील पहिले आरक्षण होते. त्यांनी अस्पृश्यांसाठी स्वतंत्र शाळा, वसतिगृहे आणि पाणवठे उघडले.

त्यांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना उच्च शिक्षणासाठी आर्थिक मदत केली. सत्यशोधक समाजाला पाठिंबा दिला. त्यांनी जातिभेद निर्मूलनासाठी आंतरजातीय विवाहांना प्रोत्साहन दिले. त्यांचे निधन ६ मे १९२२ रोजी झाले.